Sağlık-Der Konya

Said Halim Paşa'nın Bugüne Katkıları Ne Olabilir?

Serkan Yorgancılar

Said Halim Paşa'nın Bugüne Katkıları Ne Olabilir?

Meşrutiyet dönemi ve bundan sonra gelişen iç ve dış olaylar sonrasında çoğunluğu ulema geleneğinden gelen Osmanlı aydın sınıfı yaşanan problemlere pratik çözümler bulmak zorunda buldular kendilerini.

Sorunlara bulunan çözümler öncelikli olarak askeri önlemlerin alınması ve bundan sonra da eğitim sisteminin yenilenmesi konularından başlıyor ve siyasal, ekonomik ve toplumsal sorunlara kadar devam ediyordu.

Said Halim Paşa II. Meşrutiyet döneminin ve imparatorluğun yıkılış sürecinin en önemli aktörlerinden birisi. Hem batıyı ve batıcılığı iyi bilmesi hem de İslami düşünceye hakim olması onu döneminin diğer aydınlarından ayıran ve Cumhuriyet Türkiye’sinin de İslamcılık düşüncesini oluşturanları etkilemesi açısından üzerinde düşünülmesi gerekli bir figür haline getiriyor.

Bu anlamda islamcılara Osmanlı’nın son dönemlerinden miras kalan ve Cumhuriyet Türkiye’sinde de hala üstesinden gelemedikleri, kimi zaman radikal reddedişlere kimi zaman liberal/ılımlı tutumlara uzanan tepkiler verdikleri kadim sorunları üzerinde düşünülmesi gerektiğinde Said Halim Paşa iyi bir referans noktası olarak çıkıyor karşımıza. 

Said Halim Paşa döneminden başlayarak günümüze kadar gelinen süreçte başta batılılaşma olmak üzere taklitçilik, aydın sınıfının durumu ve İslam dünyasını geri bırakan konular üzerinde çokca konuşulmasına rağmen gelinen noktada kazanımlar ortadadır.

Osmanlı son dönemi İslamcıları ve günümüz İslamcılarının kendi dönemlerinde karşılaştıkları sorunlar karşısında aldıkları tavır ve gelecek tasavvurlar arasında benzerlikler vardır. Aslında bu benzerlikleryenilmiş ve miadını doldurmuş bir geleneğin ısrarla ve inatla yeniden şerh edilmesinden öteye gidememektedir. 

II. Meşrutiyetten günümüze fazlaca bir mesafe alamadıkları apaçık ortada. Yenilgi ve eziklik psikolojisiyle oryantalist okumaların faşizan ve tek tipleştirici yorumları yüzünden İslamcı düşünürler ve aktörler içinde bulundukları tıkanıklığı hala aşamadılar.

İslamcılığın dünden bugüne yaşadığı paradoksal tutumlar bir nevi “imal edilmiş belirsizliklerebenziyordu. İmal edilmiş bu belirsizlikleri de aşmanın yolları elbet mevcuttu. Bu yolların bir şekilde de bulunacağı muhakkaktır.

Ancak burada Cabiri’nin Lalande’den alıntıladığı “oluşturucu akıl” ve “oluşturulmuş akıl”kavramlarına değinerek bir öneride bulunulabilir.

Oluşturucu akıl (aklı mükevvin) araştırma ve incelemeler yaparak kavramlar ve ilkeler ortaya koyarken, oluşturulmuş akıl (aklı mükevven) çıkarsamalarımızdan ilkeler ve kurallar ortaya koyar.

Her insanın eşyanın ilişkilerini kavramak suretiyle bütün insanlar tarafından değişmez olarak kabul edilen temel ve determinist ilkeler çıkarabilmesi oluşturucu akıl sayesinde gerçekleşir. Oysa oluşturulmuş akıl belli zaman diliminde varolur ve bireyler arasında dahi değişebilirlik özelliği taşır.

Yani oluşturulmuş akıl “bizim zamanımızda ve bizim uygarlığımızda” inşa edilmiş olandır. Oluşturucu akıl ise bütün insan toplumlarında mevcuttur. Ancak oluşturucu akıl sahipleri oluşturulmuş akıl vasıtasıyla ait oldukları kültürü tesis ederler.

Oluşturucu aklın her toplumda var olduğu kabul edildiğinde zaten imal edilmiş belirsizliklerinde bu akıl sahipleri tarafından bir biçimde bertaraf edebilecekleri de kabul edilmiş oluyor. Mesele kuvveden fille geçmekte kalıyor.  (Devam edecek)

 

Kaynak:http://www.mahsusat.com/makale/said-halim-pasa-nin-bugune-katkilari-ne-olabilir/17086

Araştırmacı&Yazar Serkan Yorgancılar'ın izni ile yayınlanmıştır.

Yorum Yaz

Doğrulama Kodu
Yorumlar
DİĞER YAZILARI Tüm Yazıları

Başkanımız

Foto Galeri

  • Arakanlı Kardeşlerimize Merhem Olurmusun
  • 3. Dünya Müslüman Toplulukları Kongresi & Fuar 2018
  • Sağlık Yönetimi Kongresi 2018
  • Eğitime Destek

Videolar

  • Sağlık Yönetimi Sempozyumu
  • Bana Çanakkaleyi Anlat
  • Millet Bir Ve Beraber.
  • Not Defteri Programı 2

Facebook'ta Derneğimiz

Twitter'da Derneğimiz

Dernek Scripti: Medya İnternet